Trátase dunha proposta de creación comunitaria, impulsada no marco das actividades que cada ano se organizan para a celebración do Día das Mapoulas Libertarias, unha homenaxe ás mulleres anarquistas das Atochas que o 10 de xullo de 1937 morreron asasinadas, foron detidas ou tiveron que fuxir, tras unha serie de asaltos ás súas vivendas levados a cabo polas novas autoridades franquistas, e que foron dirixidos a desmantelar as redes de resistencia antifascista que se artellaron na Coruña despois do golpe de estado.

O proxecto Mapoulas na Rúa parte dunha convición: é a propia veciñanza quen mellor coñece a historia do seu barrio e quen ten dereito a decidir como se conta e como se ocupa o espazo público con ela. Por iso este non é un proxecto de arte no barrio, senón un proxecto do barrio: a memoria das Atochas-Monte Alto, traballada e plasmada pola xente que alí habita, como forma de resistencia colectiva fronte ao esquecemento e de reapropiación do territorio.

Neste caso, Mapoulas na Rúa busca desenvolver unha serie de accións artísticas, definidas, deseñadas e desenvovidas de forma comunitaria, para plasmar en distintos espazos das Atochas e Monte Alto a memoria colectiva arredor destas mulleres, como símbolo da resistencia dos barrios, onte e hoxe, contra os embates reaccionarios e autoritarios.

Con ese obxectivo púxose en marcha, xa a finais de 2025, este proceso, que ata hoxe desenvolveu dúas xuntanzas de mapeo participativo no barrio e unha de planificación artística, e que colle forza agora con esta nova sesión de planificación comunitaria do día 25, aberta a quen queira sumarse, como paso previo ao inicio das accións de rúa, que se desenvolverán nos vindeiros meses e que culminarán o propio 10 de xullo, Día das Mapoulas Libertarias, cun percorrido polos novos lugares de memoria do barrio, entre outras actividades.

Traballo colaborativo

A proposta de intervención colectiva que dá corpo a Mapoulas na Rúa complétase cunha serie de colaboracións artísticas, entre elas co IES Adormideras, ligada aos contidos curriculares, e ao traballo que se está a facer con entidades e colectivos da cidade como son a Asociación Cultural Alexandre Bóveda, Acéfala, Oasis Monte Alto, o Centro Social Gomes Gaioso, CGT... Ademais, o labor de investigación, deseño e desenvolvemento de todo o proceso estase a desenvolver grazas a unha colaboración entre Refuxios da Memoria e a Universidade de Santiago de Compostela, a través do grupo de investigación SEPA-interea.

Refuxios da Memoria 

O Día das Mapoulas Libertarias está organizado por Refuxios da Memoria, un colectivo de investigación e divulgación creado en 2018 para traballar no eido das memorias colectivas e arredor do movemento obreiro libertario coruñés, nomeadamente no barrio das Atochas e Monte Alto. A deste ano será a novena edición do memorial, que comezou a celebrarse no ano 2018, tras un proceso de investigación sobre a memoria libertaria do barrio das Atochas, recollido na web https://www.refuxiosdamemoria.org/