A CORUÑA – O sector literario estatal planta cara aos desafíos da era dixital e á precariedade laboral. A Conferencia de Asociacións de Escritores e Escritoras —da que forma parte activa a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG)— vén de facer pública unha exhaustiva Plataforma de demandas dirixida ás distintas administracións públicas, con especial foco nos Ministerios de Cultura, Transformación Dixital, Facenda e Traballo, así como nas consellarías autonómicas. Este documento, froito dun longo proceso de debate colectivo iniciado en 2016 e consolidado coa fundación da Conferencia en Soria en 2024, recolle un abano de medidas urxentes para salvagardar a sustentabilidade do tecido creativo.

O piar central das reivindicacións céntrase na necesidade de adecuar a Lei de Propiedade Intelectual ao avance da Intelixencia Artificial Xenerativa (IAX). O colectivo cualifica o proceder de certas plataformas tecnolóxicas como "un perigo para a creatividade humana e a liberdade de expresión" e exixe ao Goberno central un Acordo Estratéxico que inclúa a CEDRO. O obxectivo é aplicar de forma estrita os principios de autorización, transparencia e remuneración, compensando o uso ilegal que se realizou de miles de obras protexidas para o adestramento da IA desde o ano 2019. Entre as propostas concretas destaca a creación dun "selo" que certifique a autoría humana das obras e a inclusión de cláusulas de control nos contratos de edición.

Medidas para a xustiza laboral e a transparencia

Máis alá do reto tecnolóxico, a Plataforma pon o foco na mellora das condicións profesionais de escritoras, tradutoras e dramaturgos. Reclámase o abono obrigatorio de anticipos á sinatura dos contratos, a remuneración das colaboracións nos medios de comunicación e o establecemento de sancións exemplares para as editoriais que incorran en prácticas abusivas.

Para combater a opacidade na distribución, os autores esixen mecanismos técnicos que permitan controlar as tiraxes en tempo real, estendendo a experiencia positiva do convenio entre a ACE e a CEGAL. Así mesmo, propónse a creación dunha Xurisdición da Propiedade Intelectual cun Xulgado Central específico e un tratamento fiscal para os libros en dominio público, cuxo gravame revertería nun Fondo de Solidariedade para o colectivo.

No eido fiscal e de seguridade social, o documento urxe a emendar o Real Decreto Lei 1/2023 para asegurar a compatibilidade real e sen atrancos burocráticos entre a xubilación (incluíndo invalidez e pensións non contributivas) e os dereitos de autor. Reclámase tamén a extensión da cota reducida de autónomos para artistas a todo o sector literario e a creación de epígrafes específicas no IAE e no IRPF.

Impulso á industria do libro e á diversidade lingüística

A segunda parte da folla de ruta pon o foco no fortalecemento do ecosistema do libro. As asociacións demandan un incremento do gasto educativo en plans de fomento da lectura, dotación orzamentaria para as bibliotecas públicas —priorizando as compras nas librarías de proximidade— e a consolidación do Bono Cultural Xove.

Finalmente, a Plataforma fai un chamamento á cohesión territorial e lingüística, esixindo apoios institucionais para a tradución e edición no exterior das obras escritas nas distintas linguas do Estado, mediante unha colaboración estruturada con organismos como o Consello da Cultura Galega, o Institut Ramon Llull e o Etxepare Euskal Institutua.

O documento conta co respaldo unánime de catorce grandes entidades autorais de todo o Estado, que reafirman o seu compromiso de actuar como interlocutoras directas ante as administracións para garantir o futuro da creación literaria.