Memoria histórica

A Coruña rememora o 125º aniversario dos sucesos de maio de 1901 cos seus actos centrais esta fin de semana

Os días 30 e 31 de maio terán lugar as xornadas centrais de lembranza da primeira folga xeral da Galiza, unha histórica mobilización que se estendeu durante tres días e que custou a vida de oito persoas na Coruña a comezos do século XX.
A Coruña rememora o 125º aniversario dos sucesos de maio de 1901 cos seus actos centrais esta fin de semana
Folga 1901
Folga 1901

A Coruña, 25 de maio de 2026.- O vindeiro fin de semana a cidade da Coruña continuará coa programación de actos conmemorativos do 125º aniversario dos tráxicos e transcendentais sucesos de maio de 1901. Tras a homenaxe realizada o pasado 19 de abril diante do monumento ás misteiras na praza de Monforte —onde se lembrou a folga daquelas operarias nos meses de abril e maio do mesmo ano—, chegan agora as xornadas centrais do aniversario, coincidentes cos días 30 e 31 de maio.

Este amplo programa de recuperación histórica está impulsado por unha comisión de entidades culturais, sindicais e políticas do tecido asociativo local. Entre os colectivos organizadores atópanse o Ateneo Aurora e o colectivo Refuxios da Memoria, xunto aos sindicatos CGT e CNT, as organizacións libertarias Xesta e Naide, e a editorial anarquista Bastiana. Todas estas organizacións fan un chamamento explícito a toda a veciñanza da cidade para que participe e se sume aos distintos actos convocados en memoria do proletariado coruñés.

Os actos desta fin de semana conmemorarán especificamente os feitos do 30 e 31 de maio de 1901, datas nas que se proclamou unha folga xeral de tres días en solidariedade e como enérxica condena polo asasinato do obreiro Mauro Sánchez. Aquela histórica folga paralizou por completo a actividade industrial e comercial da cidade herculina, culminando nunha multitudinaria manifestación de dó na que milleiros de persoas acompañaron o corpo do traballador asasinado ata o cemiterio.

A resposta institucional da época foi implacable: a declaración do estado de guerra foi seguida dunha brutal represión militar e policial que se cobrou a vida de sete persoas máis, deixando ademais ducias de feridos e feridas. As cadeas locais quedaron ateigadas de presos e presas políticas que, posteriormente, foron xulgados por consellos de guerra e condenados a severas penas de ata 20 anos de reclusión.

A xornada do sábado 30 de maio comezará ás 12:00 horas no Circo de Artesáns da Coruña (situado na rúa de Santo André, 36), onde se presentará o libro titulado “Polas vítimas de onte, xustiza! Folga xeral, represión e estado de guerra na Coruña en 1901”. O volume, editado pola editorial Bastiana, afonda na cronoloxía do acontecido e analiza a permanencia destes feitos na memoria colectiva da clase obreira coruñesa. O acto contará coa participación directa dos seus autores, Daniel Palleiro e Francisco Ascón.

O domingo 31 de maio, ás 12:30 horas, os actos trasladaranse ao cemiterio de Santo Amaro. Alí, ante o monolito levantado en 1906 por iniciativa das Sociedades obreiras e mediante subscrición popular, renderase homenaxe ás obreiras e obreiros asasinados. O acto incluirá unha ofrenda floral e o relatorio histórico dos feitos, recuperando unha tradición memorialista que se realizaba de xeito continuado ata a sublevación fascista de 1936, e que foi retomada polo anarcosindicalismo local na década dos oitenta do século pasado. Como broche final no exterior do camposanto, o grupo “Comadres” interpretará varias pezas musicais, entre as que destaca unha cantiga composta especialmente para conmemorar este 125º aniversario.

A Coruña rememora o 125º aniversario dos sucesos de maio de 1901 cos seus actos centrais esta fin de semana